۱۳۹۶ چهارشنبه ۱ شهريور
پست الکترونیک نقشه سایت انگلیسی
نظارت بر دفع بهداشتی زباله
تاریخ به روزرسانی: 1393/10/27

 

انواع زباله

زباله يعني پس‌مانده و باقيمانده از توليد يا تغيير شكل چيزهاي ديگر و نيز آنچه كه قبلا استفاده شده و ديگر به آن احتياجي نيست.

انواع زباله:

زباله به مجموعه مواد ناشي از فعاليت‌هاي انسان و حيوان كه معمولاً جامد بوده و به صورت ناخواسته و يا غير قابل استفاده دور ريخته مي‌شوند اطلاق مي‌گردد. اين تعريف به صورت كلي در برگيرنده همه منابع، انواع طبقه بندي‌ها، تركيب و خصوصيات مواد زايد بوده و به چهار دسته كلي زباله‌هاي شهري، زباله‌هاي صنعتي و زباله‌هاي خطرناك و زباله هاي بيمارستاني تقسيم مي‌گردند

زباله‌هاي شهري :

در نشريات و كتب از تعاريف و طبقه بندي‌هاي مختلفي براي توضيح اجزاء مواد زايد جامد شهري استفاده شده‌است. تعاريف ارائه شده در زير مي‌تواند به عنوان يك راهنما براي شناسايي اجزاء مواد زايد شهري مورد استفاده قرار گيرد.

·         زايدات غذايي به قسمت فسادپذير زباله كه معمولاً از زايدات گياهي، تهيه و طبخ و يا انبار كردن مواد غذايي به دست مي‌آيد، اطلاق مي‌شود. كمّيت پس مانده‌هاي غذايي در طول سال متغير بوده و در ماه‌هاي تابستان، كه مصرف ميوه و سبزي بيشتر است، به حداكثر مي‌رسد. پس مانده‌هاي غذايي مهم‌ترين قسمت زباله‌است، چرا كه از يك سو به دليل تخمير و فساد سريع، بوهاي نامطبوع توليد كرده و محل مناسبي براي رشد و تكثير مگس و ساير حشرات و جوندگان است و از سوي ديگر به دليل قابليت تهيه كود از آن (كمپوست) حائز اهميت است. قابل ذكر است كه ميزان پس مانده‌هاي فسادپذير در زباله‌هاي شهري ايران بين 35 تا 76 درصد گزارش شده‌است.

·         آشغال به قسمت فساد ناپذير زباله به جز خاكستر گفته مي‌شود. آشغال در زباله معمولاً شامل كاغذ، پلاستيك، قطعات فلزي، شيشه، چوب و موادي از اين قبيل مي‌شود. آشغال را مي‌توان به دو بخش قابل اشتعال و غيرقابل اشتعال تقسيم كرد.

·         خاكستر باقيمانده حاصل از سوزاندن زغال، چوب و ديگر مواد سوختني كه براي مقاصد صنعتي، پخت و پز و يا گرم كردن منازل بكار مي‌رود گفته مي‌شود.

·         زايدات ناشي از تخريب و ساختمان سازي به زايدات حاصل از تخريب ساختمان، تعمير اماكن مسكوني، تجاري، صنعتي، و يا ساير فعاليت‌هاي ساختمان سازي اطلاق مي‌شود و هم‌چنين موادي كه از وسايل نقليه به جاي مانده‌است مي‌شود.

زباله‌هاي صنعتي :

·         زايدات ويژه اين قسمت از زباله‌ها شامل مواد حاصل از جاروب كردن خيابان‌ها و معابر، برگ درختان، اجساد حيوانات مرده

زباله‌هاي صنعتي، مواد زايد ناشي از فعاليت‌هاي صنعتي هستند ومعمولاً شامل فلزات، مواد پلاستيكي، مواد شيميايي و بالاخره زباله‌هاي ويژه و زباله‌هاي خطرناك هستند. كه عمل جمع آوري، حمل و نقل و دفع آن‌ها ضوابط خاص و مقررات ويژه‌اي را به خود اختصاص داده‌است.

زباله‌هاي خطرناك :

مواد زايد خطرناك، مواد زايد جامد يا مايعي هستند كه به علت كمّيت، غلظت و يا كيفيت فيزيكي، شيميايي و يا بيولوژيكي مي‌توانند باعث افزايش ميزان مرگ و مير و يا بيماري‌هاي بسيار جدي شوند. براساس تعريف آژانس حفاظت محيط زيست Environmental Protection Agency: EPA)) زباله‌هاي خطرناك به مواد زايد جامدي اطلاق مي‌شود كه بالقوه خطرناك بوده و يا اينكه پس از طي مدت زماني موجبات خطر را براي محيط زيست، فراهم مي‌كنند. زباله‌هاي خطرناك معمولاً يكي از مشخصات قابليت انفجار، احتراق، خوردگي، واكنش پذيري و سمي را دارا بوده و اغلب تحت عنوان مواد زايد پرتوزا، پس‌مانده‌هاي شيميايي، زايدات قابل اشتعال، زايدات بيولوژيكي و مواد منفجره دسته بندي مي‌شوند: از منابع عمده زايدات بيولوژيكي، بيمارستان‌ها، آزمايشگاه‌ها و مراكز تحقيقات پزشكي هستند. زباله‌هاي بيمارستاني به دليل آنكه حاوي زايدات پاتولوژيكي، مواد زايد پرتوزا، زايدات دارويي، مواد زايد عفوني، مواد زايد شيميايي و بعضا ظروف مستعمل تحت فشار هستند، از منابع عمده، زباله‌هاي خطرناك در شهرها به‌شمار مي‌آيند. فناوري گردآوري، دفع و يا احياي اين مواد در سنجش با زباله‌هاي شهري و خانگي تفاوت بسيار دارد و بايد جداگانه مورد توجه قرار گيرد.

زباله‌ها بيمارستاني :

زباله‌هاي بيمارستاني شامل موادي هستند كه با توجه به نوع كار و وظيفه در هر بخش بيمارستاني، متفاوت مي‌باشند. مثلاً زباله بخش عفوني يا اطاق عمل، با مواد زايد آزمايشگاه يا بخش راديولوژي، تفاوت محسوسي دارد و طبق يك بررسي، زباله بخش‌هاي مختلف بيمارستان‌ها به هفت گروه تقسيم مي‌شوند

·         زباله‌هاي معمولي بيمارستان عموماً شامل زباله‌هاي مربوط به بسته بندي مواد و ديگر زباله‌هاي پرسنل شاغل در بيمارستان و خوابگاه‌هاي آن‌هاست.

·         زباله‌هاي پاتولوژيكي شامل بافت‌ها، ارگان‌ها، قسمت‌هاي مختلف بدن، پنبه‌هاي آغشته به خون و چرك و مواد دفعي بدن همچون نمونه‌هاي مدفوع و ادرار و غيره جزو اين گروه از مواد زايد، محسوب مي‌شوند.

·         مواد زايد پرتوزا شامل جامدات، مايعات و گازها بوده و در برخي از بخش‌ها و آزمايشگاه‌هاي بيمارستان‌ها وجود دارند كه جمع آوري و دفع آن‌ها داراي خصوصيات ويژه‌اي است.

·         مواد زايد شيميايي شامل جامدات، مايعات و گازهاي زايد مي‌باشد كه به وفور در بيمارستان‌ها وجود دارد، در بخش‌هاي تشخيص و آزمايشگاه‌ها ماحصل نظافت و ضدعفوني بيمارستان، وسايل و ابزار تنظيف و ضدعفوني به انضمام داروها و وسايل دور ريختني اطاق عمل بخش ديگري از اين فضولات را تشكيل مي‌دهند. مواد زايد شيميايي ممكن است خطرناك باشند.

فضولات شيميايي خطرناك در سه بخش زير تقسيم بندي مي شوند:

فضولات سمي : اين فضولات با PH كمتر از 2 (به شكل اسيدي) و بالاتر از 12 (به حالت قليايي) در زباله هاي بيمارستاني وجود دارند. بخشي از داروهاي اضافي و يا فاسد شده، جزو اينگونه فضولات به حساب مي ايند.

مواد قابل احتراق : شامل تركيبات جامد، مايع و گازي شكل.

مواد واكنش دهنده و موثر : در ساير فضولات كه تا حدودي در زباله هاي بيمارستاني قابل تشخيص هستند.

از فضولات شيميايي بي خطر مي توان قندها، اسيدهاي آمينه و برخي از نمك هاي آلي و معدني را نام برد. اسيدهاي آمينه و نمك هاي شيميايي نظير نمك هاي سديم، منيزيم، كلسيم، اسيد لاكتيك، انواع اكسيدها، كربنات ها، سولفات ها و فسفات ها قسمتي از مواد زايد شيميايي هستند.

              zobale1

گردآوري و ترابري زباله هاي شهري

جمع‌آوري و حمل و نقل زباله يكي از مهم‌ترين عمليات مديريت مواد زايد جامد است. طبق محاسبات انجام شده حدود 80 درصد كل مخارج مديريت مواد زايد جامد مربوط به جمع‌آوري زباله‌است. كه درصد بالايي از اين مقدار مربوط به حقوق كارگران و نيروي انساني است. به عبارت ديگر اكثريت مخارج سيستم مديريت مواد زايد جامد فقط صرف حقوق و دستمزد مي‌شود. به همين جهت اصلاح، بهينه‌سازي و مكانيزه كردن سيستم جمع آوري و حمل زباله، ضمن تسريع در عمليات، هزينه و نيروي انساني كمتري را نياز خواهد داشت. ذيلا چند مورد از سيستم‌هاي مختلف جمع‌آوري و حمل و نقل زباله كه هم اكنون در كشور ما رايج بوده و به عبارتي مناسب تشخيص داده شده‌است، به اختصار، بيان مي‌شود:

·         جمع‌آوري زباله از كيسه‌هاي پلاستيكي و يا بشكه‌هاي مستعمل كه به عنوان ظروف نگهداري زباله مورد استفاده قرار گرفته و مبادرت به تخليهٔ آن‌ها در كاميون‌هاي زباله‌كش مي‌گردد. اين روش كه در حال حاضر در اغلب شهرهاي كشور انجام مي‌گيرد. در صورتي كه در خطوط جمع‌آوري مناسب قرار گيرد يكي از روش‌هاي متناسب و مفيد به حساب مي‌آيد.

·         حمل زباله از منازل به‌وسيله گاري‌هاي دستي و انتقال مستقيم آن‌ها به كاميون‌هاي سرپوشيده. در اين روش زباله‌هاي خانگي طبق برنامه‌هاي پيش بيني شده توسط كارگران تنظيف شهري از منازل جمع‌آوري و به‌وسيلهٔ چرخ‌هاي زباله با حجم كافي به ايستگاه‌هاي مشخص شده در سيستم منتقل گرديده و مستقيماً در كاميون‌هاي زباله كش، بارگيري مي‌شوند.

·         جمع‌آوري زباله از منازل و مراكز توليد و انتقال آن به جايگاه‌هاي موقت شهري. استفاده از اين روش عموماً در شهرهاي قديمي به علت وجود كوچه‌هاي تنگ و باريك، عدم دسترسي به ماشين‌آلات ويژهٔ حمل و نقل و يا كمبود پرسنل تنظيف، معمول است. در اين روش زباله‌هاي خانگي به‌وسيله مامورين شهرداري با استفاده از چرخ‌هاي زباله كه عموماً غيربهداشتي است به جايگاه‌هاي موقت حمل گرديده و بر روي هم تلنبار مي‌شوند تا به‌وسيلهٔ كاميون‌هاي زباله‌كش و يا هر وسيلهٔ ديگر به ترمينال‌هاي زباله و يا محل دفن حمل شوند.

·         كاربرد وانت‌ها در حمل و نقل زباله: استفاده از وانت‌هاي حمل زباله كه طي چند سال اخير در بسياري از شهرهاي كشور معمول گرديده روشي است كه زباله مستقيماً از كوچه و خيابان‌هاي باريك برداشته شده و به ايستگاه‌هاي انتقال، حمل مي‌گردد. توصيه صريح در استفاده از وانت‌ها منحصر به نواحي و محله‌هايي از شهر است كه امكان تردد براي كاميون‌هاي بزرگ‌تر نباشد.

·         سيستم‌هاي جمع‌آوري زباله با كانتينرهاي ثابت : (S.C.S (Stationary Container System : در اين روش كانتينرهاي مستقر در اماكن توليد زباله به‌وسيلهٔ مردم و يا مامورين شهرداري بارگيري مي‌شوند. سپس كاميون‌هاي ويژهٔ حمل زباله، طبق برنامه از پيش تعيين شده به محل استقرار كانتينر حركت نموده و پس از تخليهٔ زباله در مخزن خود، كانتينر را در محل اصلي مستقر مي‌نمايند. زباله‌هاي تخليه‌شده از كانتينرها به ايستگاه انتقال، ترمينال‌هاي زباله و يا محل‌هاي دفع منتقل مي‌شوند.

zobale3

zobale2

         روش هاي دفع زباله

در ايران زباله‌ها يا در خاك دفن شده يا سوزانده مي‌شوند و حتي گاه در طبيعت رها مي‌شوند. همه اين راه‌ها براي محيط زيست بسيار خطرناك هستند و باعث فرسايش خاك، آلودگي هوا، زشت شدن مناظر طبيعي و همين طور نامناسب كردن محيط براي حيات وحش مي‌شوند.

دفن زباله :

دفن در خاك‌چال آخرين عنصر موظف در سيستم مديريت مواد زايد جامد و سرنوشت نهايي تمام مواد زايدي است كه ارزشي ندارند و بايد دور ريخته شوند. به عبارت ديگر دفن يك گزينه حتمي و اجباري است. دفن بهداشتي روشي مهندسي جهت دفن مواد زايد جامد در زمين، جهت ممانعت از آسيب زدن به محيط زيست مي‌باشد. در اين روش زايدات در لايه‌هايي با ضخامت مناسب پخش شده و فشرده مي‌شوند و در انتهاي هر روز با خاك پوشانده مي‌شوند. بر اساس تجارب بدست آمده گذشته، در كشورهاي پيشرفته و ساير جوامع، دفن بهداشتي در زمين اغلب به عنوان اقتصادي ترين راه حل دراز مدت براي مشكل مواد زايد جامد انتخاب شده‌است .

                                                                                             

 

تعداد بازدید: 3225
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
خراسان جنوبي- شهرستان درميان - خيابان وحدت - جنب فرمانداري -شبكه بهداشت ودرمان
تلفن: 32124790-056     دورنگار: 32123848-056   كدپستي     E-mail: shabakeh-darmian[@]bums.ac.ir
 
ورود اعضاء
خروج
Powered by DorsaPortal